
Теорія і практика інтелектуальної власності
№ 2 / 2024
ISSN (Print) 2308-0361
ISSN (Online) 2519-2744
DOI: https://doi.org/10.33731/22024.305558
Подано до журналу 2024-04-15
Прийнято до друку 2024-05-07
Опубліковано 2024-06-04

Охорона торговельних марок ЄС та конфлікти на ринку ремонту та запасних частин у циркулярній економіці
Світлана Пархомчук
кандидат юридичних наук,
професіонал з інтелектуальної власності ДО “Український національний офіс інтелектуальної власності та інновацій”
Україна
https://orcid.org/0009-0006-8845-2045
Анотація
У статті розглядається зв’язок між системою торговельних марок ЄС та комерційною діяльністю на ринку ремонту та запасних частин в умовах циркулярної економіки.
На основі огляду нормативно-правової бази ЄС щодо охорони торговельних марок та відповідної судової практики проаналізовано вплив, який здійснює чинна система регулювання прав на торговельні марки на досягнення цілей сталого розвитку та впровадження підходів циркулярної економіки на ринку ремонту. Аналіз проведено на прикладі типового сценарію використання торговельних марок при реалізації права на ремонт, коли торговельні марки третіх осіб (оригінальних виробників автомобілів) використовуються як компонент зовнішнього вигляду запасної частини. Розглянутий сценарій розкриває зв’язок між правом інтелектуальної власності та викликами кліматично-екологічної кризи, демонструючи, які правові бар’єри для впровадження циркулярної економіки та збалансування інтересів зацікавлених сторін при правозастосуванні спричиняє надмірна охорона торговельних марок.
Автором надано оцінку ключовій судовій практиці Суду справедливості ЄС з окреслених спорів, яка свідчить про те, що і чинне законодавство ЄС щодо торговельних марок, і судова практика враховують інтереси сталого розвитку та циркулярної економіки лише поверхнево, віддаючи пріоритет інтересам власників торговельних марок. Зважаючи на вказане, в статті наголошено на доцільності переосмислення підходів, застосовних до наявного правового регулювання торговельних марок в ЄС, для того, щоб законодавство про торговельні марки не стояло на заваді трансформації економіки в напрямку розширення сфери ремонту і зменшення відходів.
В статті запропоновано можливі напрями вдосконалення застосування норм права та оновлення підходів до принципів захисту прав на торговельні марки, які включають: 1) переоцінку ролі та функцій торговельних марок на ринку ремонту, в тому числі на ринку запасних частин для автомобілів; 2) розширення практики застосування встановлених правил референтного та описового використання торговельних марок на ринку ремонту та запасних частин; 3) перегляд концепції добросовісної практики та належного інформування споживачів про характеристики товару на ринку ремонту.
Ключові слова: торговельна марка, положення про ремонт, право на ремонт, запасні частини
Посилання
Svensson-Hoglund S., Luth Richter J., Maitre-Ekern E., Russell J.D., Pihlajarinne T. and Dalhammar C. Barriers, enablers and market governance: A review of the policy landscape for repair of consumer electronics in the EU and the U.S. Journal of Cleaner Production. 2021. Vol. 288.
https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2020.125488
Right to Repair: Commission Introduces New Consumer Rights for Easy and Attractive Repairs (the European Commission: Press Release, 22 March 2023).
https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/ip_23_1794
Proposal for a directive of the European Parliament and of the Council on common rules promoting the repair of goods and amending Regulation (EU) 2017/2394, Directives (EU) 2019/771 and (EU) 2020/1828 of 22.03.2023, COM (2023) 155 final.
https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=celex:52023PC0155
Communication from the Commission to the European Parliament and the Council of 13.11.2020, New Consumer Agenda Strengthening consumer resilience for sustainable recovery COM (2020) 696 final.
https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:52020DC0696
Communication from the Commission to the European Parliament, the Council, the European Economic and Social Committee and the Committee of the Regions of 11.03.2020, A New Circular Economy Action Plan For a Cleaner and More Competitive Europe, COM (2020) 98 Final.
https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/HTML/?uri=CELEX:52020DC0098
Consolidated version of the Treaty on the Functioning of the European Union, [2012] OJ C326/13.
https://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:12012E/TXT:en:PDF
Council Regulation (EC) No. 6/2002 of 12 December 2001 on Community designs, [2001] OJ 2002 L 3/1.
http://data.europa.eu/eli/reg/2002/6/oj
Opinion of AG Saugmandsgaard Øe in C-397/16 and C‑435/16, Acacia Srl v Pneusgarda Srl (in bankruptcy) Audi AG, 28.09.2017, ECLI:EU:C:2017:730.
https://eur-lex.europa.eu/legal-content/en/TXT/?uri=CELEX:62016CC0397
Opinion of AG Medina in C-334/22, Audi AG v GQ, 21.09.2023, ECLI:EU:C:2023:700.
https://eur-lex.europa.eu/legal-content/en/TXT/?uri=CELEX:62022CC0334
Regulation (EU) 2017/1001 of the European Parliament and of the Council of 14 June 2017 on the European Union trade mark [2017] OJ L 154/1.
http://data.europa.eu/eli/reg/2017/1001/oj
The General Court, Case T-629/14, Jaguar Land Rover Ltd v Office for Harmonisation in the Internal Market (Trade Marks and Designs), 25.11.2015, ECLI:EU:T:2015:878.
https://eur-lex.europa.eu/legal-content/en/SUM/?uri=CELEX:62014TJ0629
The General Court, Case T-128/01, DaimlerChrysler Corporation v European Union Intellectual Property Office, 06.03.2003, ECLI:EU:T:2003:62.
https://eur-lex.europa.eu/legal-content/en/TXT/?uri=CELEX:62001TJ0128
Grinvald L.C., Tur-Sinai O., Intellectual Property Law and the Right to Repair. Fordham Law Review. 2019. Vol. 88. P. 63-128.
CJEU, Case C-500/14, Ford Motor Company v Wheeltrims srl, 06.10.2015, ECLI:EU:C:2015:680.
https://eur-lex.europa.eu/legal-content/en/TXT/?uri=CELEX:62014CO0500
CJEU, Joined cases C-397/16 and C-435/16, Acacia Srl v Pneusgarda Srl and Audi AG and Acacia Srl and Rolando D’Amato v Dr Ing h.cF Porsche AG, 20.12.2017, ECLI:EU:C:2017:992.
https://eur-lex.europa.eu/legal-content/en/TXT/?uri=CELEX:62016CJ0397
Tischner A. Chopping off Hydra’s Heads: Spare Parts in EU Design and Trade Mark Law: Transition and Coherence in Intellectual Property Law: Essays in Honour of Annette Kur / edited by N. Bruun, G.B. Dinwoodie, M. Levin, A. Ohly. Cambridge: Cambridge Intellectual Property and Information Law, Cambridge University Press, 2021. P. 392-404.
https://doi.org/10.1017/9781108688529.043
Tischner A., Stasiuk K. Spare Parts, Repairs, Trade Marks and Consumer Understanding. IIC – International Review of Intellectual Property and Competition Law. 2023. Vol. 54. P. 26-60.
https://doi.org/10.1007/s40319-022-01274-8
Opinion of AG Saugmandsgaard Øe in C-397/16 and C‑435/16, Acacia Srl v Pneusgarda Srl (in bankruptcy) Audi AG, 28.09.2017, ECLI:EU:C:2017:730.
https://eur-lex.europa.eu/legal-content/en/TXT/?uri=CELEX:62016CC0397
Beldiman D., Blanke-Roeser C., Tischner A. Spare Parts and Design Protection – Different Approaches to a Common Problem. Recent Developments from the EU and US Perspective. GRUR International. 2020. Vol. 69. Issue 7.
https://doi.org/10.1093/grurint/ikaa081
CJEU, Case C-334/22, Audi AG v GQ, 25.01.2024, ECLI:EU:C:2024:76.
https://eur-lex.europa.eu/legal-content/en/TXT/?uri=CELEX:62022CJ0334
Senftleben M. Vigeland and the Status of Cultural Concerns in Trade Mark Law – The EFTA Court Develops More Effective Tools for the Preservation of the Public Domain. International Review of Intellectual Property and Competition Law. 2017. Vol. 48. P. 683-720.
https://doi.org/10.1007/s40319-017-0621-y
CJEU, Case C-48/05, Adam Opel AG v Autec AG, 25.01.2007, ECLI:EU:C:2007:55.
https://eur-lex.europa.eu/legal-content/en/TXT/?uri=CELEX:62005CJ0048